Od dawna kwestionowano, czy irokez (lub mniej ekstremalny fauxhawk) – fryzura, w której większość włosów spływa po środku głowy, która zyskała na popularności na początku lat 70. i od tego czasu była widziana na niezliczonych pokazach Fashion Week – przywłaszcza sobie tradycyjną fryzurę rdzennych mieszkańców. Nie dotyczy to oczywiście wyłącznie irokezów: gdy jakakolwiek grupa ludzi spoza oryginalnych twórców użyje czegoś z określonej kultury bez uznania jego pochodzenia, sytuacja może zacząć się wahać od zawłaszczenia kulturowego. Jednak w przeciwieństwie do innych czarno-białych przykładów ludzi kradnących symbole i tradycje innych kultur (takie jak plecione fryzury czy Makijaż na Dzień Zmarłych ), temat fryzury irokezowej jest nieco bardziej skomplikowany.
Można to zrzucić na karb niezbyt doskonałej edukacji na temat historii rdzennych Amerykanów oferowanej w szkolnych programach nauczania lub po prostu na ogólną naiwność, ale wiele osób nie zna prawdziwego pochodzenia fryzury irokezów. Uczono, że fryzura irokeza wywodzi się od plemienia Mohawków, ale nie jest to do końca prawdą – jest to raczej wersja bielona. „Irokez, którego dzisiaj widzisz, nie jest dokładnie irokezem, który byłby zgodny z historią” – dodał. Michaela Witgena , doktor nauk humanistycznych i profesor na wydziale historii oraz w Centrum Studiów nad Pochodzeniem etnicznym i Rasą na Uniwersytecie Columbia, mówi 247CM.
Historię przedstawiano błędnie na kilka sposobów. Po pierwsze, to w rzeczywistości plemię Pawnee z dzisiejszej Nebraski tradycyjnie nosiło fryzurę w stylu irokeza, a nie plemię Mohawków z dzisiejszego Nowego Jorku. Pomimo tego, że mężczyźni z plemienia Mohawków byli uznawani za jedynych noszących ten wygląd, w rzeczywistości nosili włosy nieco inaczej.
„Mają prawie coś, co można nazwać blokadą skóry głowy” – mówi Witgen. Usuwali im wszystkie włosy z wyjątkiem części na czubku głowy, z tyłu i „reszty głowy nie golili, tylko ją wyrywali”. Podobno zaplatali również i ozdabiali tę kępkę włosów , ale nie rozciągała się od przodu głowy do tyłu, jak fryzura, którą znamy dzisiaj.
„Irokez, o którym myślisz, jest raczej dziełem białych ludzi, którzy „bawią się” w rdzennych Amerykanów.
Nie nazywali go też irokezem. „Takie imię nadano im od osób z zewnątrz” – mówi. W dokumentach historycznych anglojęzyczni często nazywali to węzłem, ale Hollywood nadał tej fryzurze nazwę, którą znamy dzisiaj. „Irokez, o którym myślisz, jest w rzeczywistości dziełem białych ludzi, którzy „bawią się” w rdzennych Amerykanów.
Po raz pierwszy pojawił się w Hollywood w filmie „Drums Along the Mohawk” z 1939 r. oraz w popularnym filmie „Vision Quest” z 1985 r., a także w niezliczonych innych westernach. W tych filmach tę kolczastą fryzurę irokezową od przodu do tyłu nosili aktorzy grający członków plemienia Mohawków, co pogłębiało rozpowszechnianie dezinformacji. Widzimy to także u ludzi, którzy organizują rekonstrukcje Boston Tea Party.
Książka Zabawa w Indianina ' przez Philipa J. Delorii , obecnie profesor historii na Uniwersytecie Harvarda, bada historię białych Amerykanów błędnie zawłaszczających różne elementy rdzennej kultury i, co za tym idzie, kształtujących tożsamość narodową. „W amerykańskiej popkulturze istnieje ogromna tradycja, która sięga okresu rewolucji, kiedy ludzie „bawią się” w rdzennych Amerykanów” – mówi Witgen. „Chcą działać wywrotowo”.
Pomysł, że jest to antysystemowe, pomógł również w przyjęciu tej fryzury w latach 70. w okresie punk rocka. „Stało się znane jako buntownicze, a potem związało się z ruchem punkowym” – mówi Nikki Apostolou , miejscowy twórca cyfrowy. „Ten styl zainspirował fryzurę w „Taksówkarzu” z 1976 roku. Zaznacza, że było to dwa lata przed Uchwalono ustawę o wolności religijnej Indian amerykańskich z 1978 r., która zniosła zakazy uniemożliwiające rdzennej ludności praktykowanie własnej religii i kultury .
Mając to wszystko na uwadze, nieco łatwiej jest zrozumieć złożoność tego, czy noszenie irokeza czy fauxhawka w dzisiejszym społeczeństwie jest zawłaszczeniem kulturowym. „Noszenie fryzury irokez/sztuczny jastrząb samo w sobie nie jest całkowitym przywłaszczeniem, zwłaszcza że sami tubylcy podzielają ten styl wśród wielu plemion” – mówi Apostolou. „To, co uczyniłoby ten przedmiot kulturowym zawłaszczeniem, to postawa podczas jego noszenia. Na przykład, jeśli była częścią kostiumu lub była używana do kpin z rdzennych mieszkańców, dokładnie tak powstała bielona wersja fryzury.
Apostolou wierzy, że dowiadywanie się o burzliwych początkach współczesnej fryzury może bardzo pomóc. „Wiele osób nosi styl irokezów i przypisuje go kulturze punkowej lat 70. i 80. ze względu na jego ekstremalny wygląd” – mówi. „Samo uznanie pochodzenia i przypisanie go rdzennej ludności byłoby korzystne. . . w ten sam sposób możemy uznać i szanować fakt, że inne fryzury pochodzą z określonej grupy.
